PROJECTEN ARCHIEF
Project Zuiderkruis
een project van ontwikkelingssamenwerking in Zuid Afrika 2005 -2007.
Klik hier voor het eindverslag.
Tswana bevolkingsgroep in Zuid Afrika
Tswana migreerden in de 14de eeuw van Oost Afrika naar zuidelijk Afrika. Het waren jagers, veehouders en boeren en de hooglanden waren aantrekkelijk omdat er veel gras was, weinig veeziekten en vruchtbare gronden. Tswana is de verzamelnaam voor verschillende groepen, die taal en cultuur gemeenschappelijk hebben, maar door onderlinge ruzies uit elkaar gedreven zijn. De de nieuwe stam of clan koos vervolgens een eigen naam, afgeleid van de namen van hun kings en chiefs. Taal- en cultuurverwantschap werd minder belangrijk dan politieke verschillen. Er zijn thans 59 verschillende Sotho-Tswanagroepen in Zuid Afrika en hun gezamenlijke taal (seTswana) behoort tot de 11 officiele landstalen. De bevolkingsgroep telt ongeveer 4,4 miljoen mensen, waarvan slechts 1 miljoen in Botswana ( het vroegere Bechuanalan) woont en ongeveer 3,3 miljoen in Zuid Afrika. De naam Sotho-Tswana omvat de noordelijke Sotho ( Pedi , in de provincie Mpumalanga ), de zuidelijke Sotho ( Sotho , in het land Lesotho ) en de westelijke Sotho (Tswana, in de provincie Noordwest ).
De doelgroep van Stichting Kruisbogen Doorn en Southern Cross Capacitating Corporation (SC3) zijn de Tswana in provincie Noordwest. Historisch behoren zij tot de stammen van Thlaping, Rolong, Hurutshe en Kwena. De Tswana dreven handel in o.m. huiden en vlees met rondtrekkende Khoisan jagers.
De apartheidspolitiek van Zuid Afrika voerde het thuisland-beleid in en zo kreeg de verzameling woongebieden van de Tswana de naam Boputhatswana ; in 1972 werd zelfbestuur ingevoerd en in 1977 werd het een onafhankelijke staat, die in 1994 weer werd opgeheven. Het gebied heeft rijkdom in mangaan, platina en goud. Inmiddels zijn er enkele wildparken geopend en een drukbezochte plek is het hotel-casino complex SunCity, nabij het PilansbergNationalePark
De Tswana cultuur kent een complex rechtssysteem met een hierarchische organisatie van rechtsspraak en mediation en harde straffen voor schuldigen. De godsdienst is van oorsprong animistisch. Het christendom is in de 19de eeuw gebracht door zending van de London Missionary Society. Bekend is de zendeling Robert Moffat, te Kuruman, schoonvader van Dr. David Livingstone die zelf grote zendingsreizen maakte door zuidelijk Afrika.
De stam- en clanverbanden van Tswana worden sterk bepaald door familieverhoudingen. Tswana denken niet in termen van individuele rechten, maar in termen van verplichtingen tegenover de stam en de familie. Het individu kan bestaan bij gratie van de gemeenschap; en niet omgekeerd. Het afrikaans communalisme is tegenpool van het westerse individualisme. Voorouders zijn “levende doden” met sterke bovennatuurlijke krachten. In deze cultuur zijn voorouders belangrijker dan kinderen. De (voor-)vader moet te allen tijde worden gerespecteerd door vrouw en kinderen.
Na 1994 is in Zuid Afrika een tweeledige staatsinrichting ingevoerd, waarbij voor de zwarte bevolkingsgroepen ( Tswana, Xhosa, Zulu, Venda, e.a.) naast de gemeenten en deelgemeenten ( municipalities met een mayor en wards met councillors) ook de stamoverheid eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden heeft gekregen. Op landelijk, provinciaal en plaatselijk niveau is er een tweede bestuurslaag van “traditional leaders” gekomen. De nieuwe gezagsstructuur van stammen met kings, chiefs en headmen, die voor buitenstaanders ondoorzichtig is, is in beeldspraak “oude wijn in nieuwe zakken”. Het doel is de eigen cultuur te behouden en tegelijk de kwaliteit van leven van de zwarte bevolking te verbeteren. Dat wil men bereiken doo de sociaal-economische ontwikkeling, dienstverlening aan de gemeenschap, stabiliteit en veiligheid, herstel van traditionele waarden en samenlevingsnormen, en social welfare te bevorderen.
De Tswana dorpsgemeenschappen hebben het tegenwoordig erg moeilijk. Moderne ontwikkelingen dreigen hen voorbij te gaan ; de economische noodzaak drijft mannen en jongeren naar de steden ; vrouwen en de oudere generatie past thuis “op de winkel” waarbij de ouderen het sterkst zijn, omdat zij een grotere weerstand hebben tegen moderne ziekten (aids, drugs, drank). Het belangrijkste inkomen is tegenwoordig de staatstoelage voor ouderen en kinderen.
De projecten van SC3 en Kruisbogen Doorn streven ernaar door het bevorderen van zelfwerkzaamheid van de dorpsbewoners de sociale structuur in deze gemeenschappen te versterken.
Verslag Stichting Kruisbogen Doorn periode 2005/2006
In 2005 is door “Southern Cross Capacitating Corporation, de centrale organisatie met een network van locale ontwikkelingsorganisaties in een gebied in Zuid Afrika (globaal) ten noorden van de lijn Kuruman-Groot-Marico tot aan de grens met Botswana, het project Zuiderkruis gestart. Doel van het project is het aanbieden van voorlichting, opleiding en praktische ondersteuning bij community services, HIV/AIDS preventie en armoedebestrijding. De Stichting Kruisbogen Doorn is gevraagd in financiële zin de schouders onder dit project te zetten.Met het oog daarop heeft onze stichting gedurende de verslagperiode bedrijven, particulieren en instellingen benaderd om dit project financieel te ondersteunen. Zoals uit het financieel verslag van de penningmeester blijkt is het mogelijk geweest reeds een aanmerkelijk bedrag naar Zuid Afrika over te maken. In Zuid Afrika is de uitvoering van het project in volle gang. Periodiek wordt gerapporteerd omtrent de voortgang en de besteding van de gelden. Daarnaast doet de omstandigheid zich voor dat door het periodiek verblijf van de voorzitter van de stichting in Zuid Afrika ook door persoonlijke waarneming het project kan worden gevolgd. Het vertrouwen bestaat dat het mogelijk is in 2007 tot een afronding van dit project te komen.`
De bestuurssamenstelling van de stichting is als volgt:
A. van Dijk (Arie), voorzitter
G.H.Veldhuizen (Gert), secretaris
A.van Garderen (Arie), penningmeester
E.W. Brummel (Edwin), fondsmanager
J. de Wit (Hans), fondsmanager
In het comité van aanbeveling hebben zitting:
Dr. F.W.H van Beuningen te Maarsbergen
Mr. F.C. Graaf van Lynden van Sandenburg te Langbroek
Ir. G.J. Kramer te Doorn Projectvoorstel AGRI Business